Officiële kick-off DigiLab Toegepaste Kennis

Met de feestelijke kick-off bij Deltares is op 2 maart jl officieel het startsein gegeven voor DigiLab Toegepaste Kennis. Vertegenwoordigers van alle deelnemende organisaties kwamen samen in Delft om vooruit te kijken naar vijf jaar intensieve samenwerking aan een gedeelde digitale toekomst.

Een energieke start van vijf jaar samenwerking

DigiLab Toegepaste Kennis is een samenwerkingsverband van tien kennisinstituten: Deltares (penvoeder), KNMI, MARIN, NLR, RIVM, Wageningen Research, TNO, RCE, Naturalis en het Nederlands Forensisch Instituut, ondersteund door SURF en TNO-ISP. Samen werken zij aan een gedeelde digitale infrastructuur die het mogelijk maakt om kennis, data en methodes veilig en efficiënt uit te wisselen. Daarmee willen de organisaties innovatie versnellen en beter inspelen op grote maatschappelijke vraagstukken.

Symbolische start

Een van de hoogtepunten van de ochtend was de startceremonie, waarin alle stuurgroepleden en de connectoren gezamenlijk een grote taart aansneden. Een symbolisch moment dat de gezamenlijke ambitie benadrukte: samenwerken, delen en versnellen. “We zetten vandaag niet alleen een programma aan,” zei een van de stuurgroepleden, “we zetten vooral de deur open naar vijf jaar lang samen bouwen.”

De stuurgroepleden DigiLab Toegepaste Kennis snijden gezamenlijk de taart aan.

Inspirerende aftrap door Annemieke Nijhof

In haar opening benadrukte Annemieke Nijhof, directer Deltares, hoe bijzonder en hoopgevend het is om een programma te starten dat volledig leunt op samenwerking tussen organisaties. Ze vertelde hoe de coöperatieve mindset van DigiLab Toegepaste Kennis juist nu van grote waarde is, in een wereld die steeds meer richting ‘het recht van de sterkste’ lijkt te bewegen.

Ze haalde herinneringen op aan het begin van haar loopbaan, waarin zij zelf ervaren had hoe verrijkend het is om over organisatiegrenzen heen te werken. “We brengen hier niet alleen de knapste koppen bij elkaar,” zei ze, “we brengen ook de soms onzichtbare verschillen samen, en als we die niet bestrijden maar benutten, worden ze een bron van energie en innovatie.”

De kracht van gedeelde digitale innovatie

Bas van Vossen, programmamanager van DigiLab Toegepaste Kennis, ging in op waar het in de basis om draait als we het hebben over DigiLab Toegepaste Kennis: een digitale faciliteit die het mogelijk maakt om data, modellen, algoritmes en rekencapaciteit veilig en efficiënt te delen tussen kennisinstituten.

Aan de hand van concrete voorbeelden liet hij zien dat er bij alle instituten heel snel meer data beschikbaar gaat komen. Die opwaartse trend stopt niet en versnelt alleen maar. Juist door het combineren van al die data, het toegankelijk maken van zulke gegevens voor toepassing in elkaars modellen en gebruik door AI kunnen we veel diepere en meer integrale inzichten verkrijgen. Via samenwerking maken we het mogelijk heel veel extra waarde creëren met al die data en nieuwe technologieën. “We bouwen niet alleen technologie,” zei Bas, “we bouwen een manier van samenwerken die ons allemaal sterker maakt.”

DigiLab Toegepaste Kennis betrokkenen v.l.n.r.: Stephanie Rolvink (Secretaris DigiLab) en Ilonka ten Broeke (Werkgroep Community building, Implementatie en Adoptie DigiLab) – Bas van Vossen (Programmamanager DigiLab) en Annemieke Nijhof – Brigitta Keij (Werkstroomtrekker Governance en Exploitatie DigiLab namens RIVM) en Han van Veldhuizen, Stuurgroeplid DigiLab namens Deltares.

FTO Duurzaamheid als voorbeeld

Een concreet voorbeeld: het programma FTO Duurzaamheid. In dit programma verzamelen zeven deelnemende organisaties grote hoeveelheden data over de atmosfeer, zoals broeikasgassen en luchtkwaliteit. Omdat elke partij op een andere manier meet, is het combineren van deze data nu vaak tijdrovend en technisch complex. DigiLab Toegepaste Kennis zorgt ervoor dat deze gegevens vindbaar, toegankelijk en veilig deelbaar worden. Daardoor kunnen onderzoekers straks veel sneller gezamenlijke analyses doen en nieuwe toepassingen ontwikkelen, van visualisaties tot simulaties, en wordt de stap van ‘maanden organiseren’ teruggebracht naar ‘dagen’.

Gezamenlijke leerervaring mét ruimte voor plezier

Bas benadrukte dat DigiLab Toegepaste Kennis draait om het versnellen van innovatie door het toepasbaar maken van kennis in uiteenlopende domeinen, van klimaat en gezondheid tot industrie en defensie. “Het wordt complex, maar laten we denken in mogelijkheden, niet in redenen waarom iets níet zou kunnen,” aldus Bas. Met zijn optimistische boodschap riep hij deelnemers op om van de komende jaren vooral een grote gezamenlijke leerervaring te maken mét ruimte voor plezier. Dit wordt uitdagend,” zei hij, “maar vooral ook ontzettend leuk om samen te doen.”

Een vol en afwisselend programma

Dagvoorzitter Frank Hulsen (scrum master Deltares) leidde de kick-off met een energieke en verbindende toon. Het dagprogramma bood een brede mix van plenaire sessies, inhoudelijke introducties en praktische break-outs. De sfeer was open en collegiaal; de dag bood veel ruimte om elkaar te leren kennen, bij te praten en kruisbestuiving op gang te brengen. “Het is bijzonder om te zien hoeveel energie er ontstaat zodra mensen elkaar echt ontmoeten,” merkte Frank op.

Presentaties werkstromen

In de ochtend kregen deelnemers een helder inzicht in de drie werkstromen die de komende jaren de ruggengraat vormen van DigiLab Toegepaste Kennis. Iedere werkstroom gaf een korte presentatie over de focus en uitdagingen waar zij aan werken.

Architectuur en Security, getrokken door Johan Kos (NLR) en Patrick Schrijvers (MARIN). Gericht op het ontwikkelen van de gedeelde digitale architectuur, beveiliging en toegang. “We bouwen aan iets dat zowel veilig als flexibel moet zijn, dat vraagt precisie én samenwerking,” aldus Johan.
Governance en Exploitatie, geleid door Anastasia Yagafarova (TNO) en Brigitta Keij (RIVM). Deze werkstroom richt zich op juridische kaders, duidelijke besluitvorming en duurzame exploitatiemodellen. “Goede governance is geen bijzaak,” zei Anastasia, “maar de basis om dit jarenlang succesvol te laten draaien.”
Community Building, Implementatie & Adoptie, gepresenteerd door Joost Albers (WUR), en getrokken door Martin Klompmaker (WUR) en Paul van Schayck (KNMI). Gericht op het opbouwen van een actieve gebruikers community en een soepele implementatie. “Een digitale faciliteit leeft pas als mensen hem gebruiken,” benadrukte Martin.

Concrete use case

Aan het einde van de ochtend werd een groepsfoto gemaakt en na de lunch gingen deelnemers zelf aan de slag in drie thematische break-out sessies rond concrete use cases, waarin de praktijk en de technische uitdagingen zichtbaar werden en de eerste lijnen voor toekomstige samenwerking gelegd konden worden.

Leren van anderen: open blik van HDAB‑NL

Aan het einde van het inhoudelijke programma gaven Liesbeth Hak en Jasper de Zwaag van het project Health Data Access Body (HDAB)‑NL een opvallend open en eerlijke presentatie. Zij deelden waar digitale innovatie in de praktijk tegenaan loopt: van technische afhankelijkheden en governance vraagstukken, tot cultuurverschillen en het belang van duidelijke besluitvorming. “Niet alles gaat in één keer goed en dat hoeft ook niet,” zei Liesbeth. “Het gaat erom dat je blijft delen wat je leert.”

Juist hun transparante verhaal maakte veel indruk. Het bood de deelnemers een realistisch en herkenbaar beeld van de uitdagingen die DigiLab Toegepaste Kennis te wachten staan én waarom gedeelde infrastructuur en samenwerking zo noodzakelijk zijn. “Alleen door open samen te werken, kunnen we de stap maken naar écht impactvolle innovatie,” concludeerde Jasper.

De dag werd afgesloten met een wrap‑up en informele borrel, waar volop werd nagepraat over de ideeën, kansen en energie die de dag had losgemaakt.
Voor veel aanwezigen voelde deze kick‑off als een veelbelovend begin van een langdurige samenwerking!